Sven Jansen schaakkampioen Berlicum

Door Jan de Leeuw

Op maandag 23 maart werd voor de interne competitie de partij gespeeld tussen Sven Jansen en ondergetekende. Wij wonen allebei in Berlicum. Tot voor ongeveer 25 jaar geleden had Berlicum een eigen schaakclub. Door deze club werd ook elk jaar een open toernooi georganiseerd op een zaterdag, gesponsord door de plaatselijke Rabobank. Er was flink prijzengeld en dat trok schakers met een heel hoge rating naar Berlicum. Zelfs schakers met een rating van meer dan 2500, zo vertelde Nico van Brakel mij voor de wedstrijd van maandag. Nico speelde zelf ook mee met dit toernooi en ik heb dat van andere leden van onze club ook gehoord. Helaas ging door een te beperkt ledenaantal de schaakclub in Berlicum ter ziele.

Inwoners van Berlicum die competitie willen spelen in een (fysieke) schaakclub moeten zich in de omgeving oriënteren, zoals in Den Bosch (HMC), Vught (De Vughtse Toren) of Rosmalen (onze eigen club, SV De Kentering). Zelf kwam ik begin 2025 terecht bij De Kentering en Sven Jansen voegde zich bij onze club in de zomer van vorig jaar. Sven is een heel sterke schaker. Hij heeft een KNSB-rating van 1974 en is de op een na hoogste gerankte speler van onze club. Bent Schleipfenbauer gaat zelfs over de 2100 punten heen: 2111!

Sven leerde schaken op de basisschool. Hij was talentvol, maar stopte met het spel in de periode van de middelbare school en verder studeren. Afgelopen zeven jaar was Sven lid van schaakvereniging De Watertoren in het pittoreske Almkerk, iets zuidelijk van Gorinchem, in de streek van de Linge.  De laatste jaren schaakt Sven alleen op de club en af en toe speelt hij een wedstrijd online.   
Sven ziet zichzelf als een positionele speler die ervan houdt zijn tegenstander van de wijs te brengen met verrassende zetten in de openingsfase. Nou, na de wedstrijd van afgelopen maandag kan ik dat beamen…

In het dagelijks leven is Sven als werkzaam digitale marketeer bij een bedrijf in de diervoedingsindustrie in Raamsdonkveer.

Afgelopen maandag speelden we dus tegen elkaar. We spraken af dat we niet alleen een partij voor de interne competitie zouden spelen, maar ook om het (officieuze) schaakkampioenschap van Berlicum. Hoewel ik best aardig partij gaf, boekte Sven een overtuigende en regelmatige overwinning. Daarmee is Sven de (informele) schaakkampioen van Berlicum van het seizoen 2025-2026. Iets voor in het jaarverslag van onze vereniging, David…  

Hier volgt onze partij:

Sven Jansen – Jan de Leeuw

1. e4 c5 2. Pc3 Pc6 3. Pe2 Pf6 4. f4 d6 5. h3 e6 6. d3 … (Diagram 1)

Sven speelt in de Siciliaanse opening het paard naar e2, een weinig gespeelde variant. In de post mortem gaf hij aan dit vaker te doen om de koningspionnen (zoals de f-pion) gemakkelijker naar voren te kunnen sturen richting de vijandelijk koning. Ik kwam snel op onbekend terrein en verbruikte veel tijd voor het vervolg. In het besef dat zwart in de Siciliaanse opening niet te passief moet blijven, besloot ik h5 te spelen om zodoende een opmars met g4 voorlopig te voorkomen.

6… h5 7. g3 Le7 8. Lg2 d5 9 0-0 d4 10. Pb1 Ld7 11. Pd2 Dc7 12. Pf3 Td8 13. c3 dxc3 14. bxc3 b5 Dc2 ….(Diagram 2)
Op termijn wil zwart d4 spelen en zijn centrum versterken met een massief pionnenblok (veld d4, e4 en f4). Sven haalt zijn dame weg uit de d-lijn in verband met de oppositie met de toren op d8. Zwart antwoord nu met Tc8 om een batterij van toren en dame te vormen in oppositie met de witte dame en ook om een opmars van de b-pion mogelijk te maken.

15… Tc8 16. Lb2 b4 17. c4 a5 18. Tad1 a4 19. Td2 a3 20. La1 0-0 21. e5 Pe8. Na afloop gaf Sven aan dat Ph7 beter was. Zwart komt steeds meer gedrongen te staan en wit kan verder drukken op de koningsvleugel. 

22. g4 hxg4 23. hxg4 f6 24. Pg3 fxe5 25. fxe5  …

(Diagram 3)

Om mijn stelling uit de beknelling te halen, besloot ik een kwaliteit te offeren voor een pion en wellicht tactische kansen. Dat wil zeggen: daar hoopte ik op.

 

25… Txf3 26. Lxf3 Pxe5 27. Pe4 Pxf3 Dit was niet slim van mij. Ik ruilde een sterk paard, midden op het bord, voor een witte loper die niet echt veel doet. Beter was Pf6.

28. Txf3 e5 29. g5 Lc6 30. Tg2 Lxe4 31. dxe4 Dd8. 32. Tf5 Tc6 33. Lxe5 Tg6 34. De2 Txg5 35. Tfxg5 Lxg5 36. Dg4 Lh6 (Diagram 4)

Deze zet, Lh6, is een flinke fout waardoor het snel uit is. Beter was Le3 schaak gevolgd door De7. Ook dan nog staat wit gewonnen. 37. De6 Kf8 38. Tf2 Pf6 39. Ld6. Zwart gaf op.

Schaakstudie #7 oplossing

Oplossing van schaakstudie #6 van maandag 23 maart

Afgelopen maandag een gecompliceerde stelling uit de partij IM Eelke de Boer (2436) – FM Eugene Rebers (2174) op het demonstratiebord. De partij werd recent gespeeld eind december 2025 in het Chessfestival Groningen, een toernooi waarin vooral jonge spelers de kans krijgen een norm te halen voor hun volgende meestertitel. Zover kwam het niet voor De Boer, die met 4,5 uit 9 twee punten te weinig haalde voor zijn GM-norm, maar zijn winst in de eerste ronde tegen Rebers was in grote stijl met een correct paardoffer.

Zwart heeft met Lh6 dame en toren gepend.
Wit countert met de enige winnende zet 1. Pxd5!
Het paard nemen met 1… exd5 verliest direct tegen 2. Tc7+ en mat met 3. Da7#.

 

 

 

 

Rebers speelde 1… Lxe3 en nu moet wit de belangrijke tussenzet 2. Tc7+ spelen en niet direct 2. Pxb4 waarna et na 2… Lxc1 ongeveer gelijk staat. Wit speelde 2… Ka8 en na 3. Pxb4 wint wit de loper op e3 omdat na een zwarte loper zet 4. Le4+ mat loopt. (zie stelling 2).



Maar wat dan na 1… Da5 vroeg Leon zich terecht af. Dat was inderdaad de iets betere verdediging.
Na 1…. Da5 volgt 2. f4! (stelling 3) met de dreiging 3. Lf2 als zwart het paard slaat. Wit komt dan via 4. Da7 met een mataanval binnen en na 4… Ta8 wint 5. Dc5 met de winnende dreiging Dxd5+
De beste verdediging is daarom 2… Txg3, maar ook dan komt wit, na 3. hxg3 exd5 met Dc5 winnend binnen.

De Kentering A is kampioen!

Door Leon

Het eerste avondteam van De Kentering speelde op maandag 16 maart zijn laatste wedstrijd in klasse 1B. Voor het begin van deze laatste ronde stond ons team twee matchpunten voor op maar liefst drie andere teams. Dat betekende dat nog vier teams kampioen konden worden. Wij hadden natuurlijk de beste kansen, want bij een 2-2 gelijkspel zouden we al kampioen zijn. Maar bij een nederlaag zouden we zelfs nog als vierde kunnen eindigen…

Gedurende het seizoen was HMC A onze grootste concurrent geweest. Zij hadden echter in de vorige ronde verrassend verloren van Veldhoven A. En dit team was nu onze tegenstander in de laatste ronde!

Vol goede moed begonnen we, in een volle zaal, aan de wedstrijd die onze kampioenswedstrijd moest worden. Na zo’n anderhalf uur spelen kwam er enige tekening in de strijd: aan mijn bord en aan dat van Nico was de stelling steeds in evenwicht, maar aan het eerste bord had Bent zo op het oog een klein plusje. Dat gold ook voor Olaf aan bord 4. 
Goede vooruitzichten dus! Het ging er nu vooral om niets te verpesten. Spannend was en bleef het, ook toen eerst ik en enige tijd later Nico een remise hadden behaald. De stand was 1-1 en we hadden nog 1 punt nodig. Op het bord bij Bent en Olaf zag het er nog steeds goed uit. Bent kwam sluipenderwijs steeds beter te staan, maar had, traditiegetrouw, nog maar erg weinig tijd. Tamelijk zenuwslopend voor de toeschouwers…

Bij Olaf ging het ook de goede kant op. Hij veroverde een kwaliteit maar het afmaken kostte tijd. Ook hij kwam langzamerhand in tijdnood.

Bent kon op een gegeven moment een kwaliteit winnen, maar zag daarvan af om wit zou weinig mogelijk tegenkansen te geven.. Langzamerhand drukte hij zijn tegenstander terug op de eigen helft, waarna hij met een mooie pionzet stukwinst forceerde. Zijn tegenstander gaf op en dat betekende het verlossende punt: 2-1 voor ons en het kampioenschap was binnen!

Inmiddels had ook Olaf vorderingen gemaakt en ook hij slaagde erin een mooie overwinning te boeken. De eindstand kwam daarmee op 3-1.

We zijn dus kampioen, en dat in een klasse waarin de tegenstand heel sterk was. Volgend jaar spelen we dus in de hoofdklasse!

Door Olaf

Na een aantal relatief rustige openingszetten staat deze stelling op het bord. Een dilemma diende zich aan:, zal ik met de loper het paard op a6 slaan of niet? In mijn vorige externe partij in de NBSB competitie sloeg ik met mijn loper een paard wat mijn tegenstander een geïsoleerde dubbelpion op de c-lijn opleverde. Vervolgens werd ik echter door het loperpaar van het bord afgeveegd. Dat scenario wilde ik eigenlijk voorkomen, maar blijkbaar ben ik hardleers. Ik kan de geïsoleerde dubbelpion op de a-lijn niet weerstaan en besloot mijn loper toch weer af te ruilen. Weer niet de beste voortzetting volgens de computer, maar gelukkig liep het dit keer anders af.

Door Bent

Tegen Veldhoven A zou 2-2 voldoende zijn voor het kampioenschap, door het slippertje van HMC A tegen hetzelfde team. Toen viel een sterke FM in, waardoor voorafgaand aan de wedstrijd gesproken werd over een tactische opstelling. Uiteindelijk gingen wij uit van eigen kracht.



Finish Avondcompetities

Door David

Afgelopen maandag de finish van een mooi seizoen in de avondcompetities. Een finish die ook in meerdere opzichten de ontwikkeling van onze club weerspiegelt. Samengevat: toename van niveau, groot enthousiasme om deel te nemen aan de externe competities, meer dan genoeg leden om drie avond teams, of wellicht ook vier op de been te brengen.

Om met die toename aan leden te starten: we pasten met interne – 12 borden – en externe – ook 12 borden – partijen maar net in de speelzaal. En er was ook nog gewoon een schaakles van Mike voor zes deelnemers voorafgaand aan de start van de wedstrijden. Een drukte waar mijn clubhart een sprongetje van maakte: Wat leuk, zo bruisend, zoveel dynamiek, zoveel spelplezier! 

En wat betreft die toename in niveau: Het A-team van De Kentering promoveerde glansrijk en zal zich komend seizoen met de sterkste teams van Noord-Brabant gaan meten! En zoals bekend: dat is geen malse competitie. De kersverse teamcaptain Olaf Soons haalde in de laatste ronde geen moeilijke fratsen uit in de teamopstelling maar vertrouwde op de eigen kracht van dit sterke A-team dat een mooie 3-1 overwinning behaalde in deze laatste en beslissende ronde.
Maar ook het B-team handhaafde zich gemakkelijk, onder de rustige en motiverende begeleiding van de nieuwe teamcaptain, Jan de Leeuw. Tegen sterkere tegenstanders werd vaak nipt verloren, maar de punten tegen even sterke of zwakkere teams werden keurig binnengehaald, zoals ook de overtuigende winst in de wedstrijd van maandag: 4-0 maar liefst tegen het team van Caïssa uit Gilze.

Team B eindigde daarmee in de middenmoot van Klasse B2.

Team C deed zelfs tot de laatste ronde mee voor de eerste plaats en promotie in Klasse C2. Dat was niet in de laatste plaats te danken aan de plotselinge versterking van het team aan het begin van het seizoen met de komst van Sven.

Een onfortuinlijk verlies in de 5e ronde tegen HMC B gooide roet in het eten, maar de finish van het seizoen tegen het sterke OSV A was in stijl. Een seizoen om zeer tevreden op terug te kijken met heel veel mooie wedstrijden met ons gezellige team.

Leuk om in het kader van de toenemende speelkracht ook op te merken dat we maandag tegen drie A-teams speelden. 


En tot slot dan die blik op het volgende seizoen: Opvallend in onze club is dat et overgrote deel van de leden graag ook extern speelt. Dat is bij veel clubs anders. Een goede ‘vibe’ denk ik: aanstekelijk enthousiasme en teamspirit. Met de huidige animo kunnen we gemakkelijk nog een D-team opstellen, en zitten dan nog ruim in ons jasje met reservespelers. Maar drie teams in klasse 2: dan moet er toch minstens één team de vrijgevallen plaats van team A in Klasse 1 gaan opvullen met een promotie in seizoen 2026-2027. We zullen zien!

Niet onze dag…

Door Leon

Op zaterdag 7 maart speelde het team van De Kentering 1 tegen dat van De Baronie 3. Een topper in klasse 5M van de KNSB! Het was de nummer twee tegen de nummer drie. De Kentering 1 stond tweede, twee matchpunten achter Eindhoven 3, en zelf stonden we weer twee matchpunten voor op De Baronie.

Winst in deze beide topwedstrijden zou het kampioenschap en daarmee promotie naar de vierde klasse kunnen opleveren. Maar eerst zou er dus tegen De Baronie moeten worden gewonnen.

Helaas heeft het niet zo mogen zijn. In een harde strijd moesten we het hoofd buigen en De Baronie boekte een verdiende 5-3 zege. Omdat Eindhoven 3 zijn wedstrijd won, is het team uit Eindhoven met nog één ronde te spelen al kampioen. Een knappe prestatie!

De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat de overwinning van De Baronie terecht was. Hun overwinning aan bord 2, tegen onze topinvaller Sven, was indrukwekkend. Ook het spel van de tegenstander van David getuigde van lef. Met bijna alleen maar pionzetten legde hij David het vuur na aan de schenen en deze moed leverde uiteindelijk de overwinning op.

Aan onze kant wonnen alleen Piet en Nico hun partij, terwijl Ton en Ralf een remise lieten noteren. Met de nederlagen van mijzelf en Olaf was dit te weinig om aanspraak te kunnen maken op de overwinning of zelfs maar een gelijkspel.

Mijn partij aan bord 1 was in zekere zin illustratief voor de middag. Het had er misschien wel ingezeten, maar het kwam er niet uit.

Ik speelde met zwart en ik vergiste mij in de opening. Ik speelde op de 6e zet een tamelijk ongebruikelijke variant, waarna mijn tegenstander geruime tijd nadacht en met een nog ongebruikelijkere tegenzet op de proppen kwam. Achteraf vind ik dat dit volgens de theorie de hoofdvoortzetting is, maar veelzeggend genoeg was mij dat niet bekend.

Mijn antwoord op deze verrassende zet was een fout. Ik ging vrijwillig met mijn dame in een penning. Ik wist natuurlijk ook wel dat dit in principe geen goed idee is, maar na diep nadenken meende ik te kunnen concluderen dat zwart zich dit kon permitteren en dat dit de aangewezen weg was om wits opzet te counteren.

Dit nu was een verkeerde inschatting. Wit wikkelde af naar een stelling waarin hij weliswaar een geïsoleerde dubbelpion op de e-lijn had, maar meer dan genoeg compensatie in de vorm van een geopende f-lijn en grote druk op mijn ongerokeerde koning.

Op de 19e zet was het tot de volgende stelling gekomen (zie diagram 1).

Diagram 1. Matthijs – Leon na 19. Dxe6

Na een van beide zijden niet foutloos gespeelde fase heb ik een stuk gewonnen waarvoor wit niet alleen 4 pionnen heeft, maar ook een geweldige aanvalsstelling. De computer evalueert de stelling hier op +1. Wit heeft dus verreweg de beste kansen.

Hoe pak je als zwart zo’n stelling aan? Het antwoord is natuurlijk: je stukken in het spel brengen. Maar met zo’n kwetsbare koning is dat makkelijker gezegd dan gedaan. Wit is al helemaal ontwikkeld en dreigt bijvoorbeeld zijn e-pion naar voren te brengen en de laatste pion die de zwarte koning beschermt weg te blazen. Daarna heeft hij eventueel nóg een e-pion achter de hand om als stormram het karwei af te maken.

Bovendien staan er op de damevleugel nog drie pionnen in slagorde paraat om gebroederlijk op te rukken naar een glorieuze toekomst op de achtste rij.

Ik had er dus, eerlijk gezegd, totaal geen vertrouwen in. En dat is natuurlijk niet de houding waarmee je iets afdwingt! In de laatste aflevering van New In Chess wordt ex-wereldkampioen Magnus Carlsen geciteerd, die zegt: ”In Chess, the optimal state when you’re playing a game is somewhere between optimistic and delusionally optimistic. Because if you’re realistic, you’re just never going to be opportunistic enough to exploit your opponent’s mistake.”

Hoe waar deze woorden zijn bewijst het vervolg van de partij!

Met de moed der wanhoop slaagde ik erin de dametoren en de loper in het spel te brengen. We zijn dan bij diagram 2 aanbeland, na wits zet 26. Tf1.

Diagram 2. Matthijs – Leon na 26. Tf1.

Ik was erin geslaagd een directe aanval op de koningsstelling middels de opmars e4-e5 te verhinderen. Dit had reden voor optimisme kunnen en moeten zijn, zeker omdat ik ook nog de witte c-pion had weten te veroveren. Maar het lukte me niet mijn pessimisme af te schudden. Ten onrechte, want volgens de computer is de evaluatie inmiddels -1.5, wat wil zeggen dat zwart veel beter staat!

Het gevaar dat ik nu op me af zag komen was de gevaarlijke b-pion die rechtstreeks naar dame dreigt te marcheren.

In dezelfde aflevering van New In Chess waarin Carlsen wordt geciteerd staat ook een rubriek van Castellanos, getiteld ”The worst placed piece”. Castellanos betoogt dat een van de manieren om de beste zet te vinden is te kijken naar welk stuk het slechtst staat opgesteld: ”What is the Worst Placed Piece? This is a fundamental question when it comes to positional understanding. The short answer is simple: the worst placed piece is the one that has no real function in the position, the one with little or no influence on what is going on.”

Volgens deze redenering is zwarts toren op f8 het stuk dat het minst presteert. Op de f-lijn valt niet veel meer te halen en de toren kan beter elders worden geposteerd. Ik speelde daarom 26… Te8. Op e8 lijkt de toren actiever te staan dan op f8, maar de zet is niet goed want het geeft wit de gelegenheid zijn b-pion ongemoeid te laten oprukken. Wit speelde 27. b6 en hierna is wits voordeel winnend. Zwart kan de b-pion niet meer tegenhouden.

In plaats van 26… Te8 had ik 26… Ke7! moeten spelen. Maar ik was zo gefixeerd op de f-lijn en de e-lijn dat ik helemaal niet heb overwogen de toren om te spelen naar de damevleugel. Met 26… Ke7! en dan bijvoorbeeld 27. Tf2 De1 28. Tf1 Db4 heeft zwart zijn toren vrijgemaakt en zijn voordeel behouden.

Helaas, niet gezien. Dit was niet mijn partij. Mijn tegenstander speelde het verder mooi uit en na 33. Kg2 (zie diagram 3) gaf ik op.

Diagram 3. Matthijs – Leon, slotstelling na 33. Kg2

Waarom gaf ik op? Omdat ik dacht dat ik zou verliezen na 33… Td8  34. b8D Txb8  35. Dg8†. Maar… deze variant wint helemaal niet, want na 35… Ke7  36. Dxb8 houdt zwart remise door eeuwig schaak!

Heb ik dan ten onrechte opgegeven? Nee, dat ook weer niet. Maar om te winnen moet wit in de slotstelling na 33… Td8 wel de zet 34. Txf6! vinden. Het gaat dan als volgt verder: 34… gxf6  35. De6† Kf8  36. Dxf6† Ke8  37. Dxd8† Kxd8  38. b8D† en wit wint het dameëindspel.

Zelfs de opgave kwam dus wat vroeg. Zoals gezegd, het was niet onze dag.

De Kentering 1  De Baronie 3  
Leon ter Beek1898 Matthijs van Merwijk18980-1
Sven Jansen1974 Jan van Roestel18620-1
Piet van Eijndhoven1909 Frank Creuels17561-0
Ton Snoeren1906 Rob van Gageldonk1859½-½
David Bruggeman1915 Edwin Lessmann17660-1
Ralf Duong1870 Peter Severeijnen1804½-½
Nico van Brakel1892 Karoly Kapitany17211-0
Olaf Soons1842 Joost Rutten18690-1
 1901  18173-5